1906'da İtalyan ekonomist Vilfredo Pareto, İtalya'daki arazilerin %80'inin nüfusun %20'sine ait olduğunu fark etti. Yıllar sonra bu gözlem, iş dünyasının en çok tekrarlanan ilkelerinden birine dönüştü: Pareto İlkesi ya da 80/20 kuralı.
Basit bir iddia gibi görünmesine karşın anlamak ve uygulamak oldukça zordur.
İlke Neden Bu Kadar Yaygın Kullanılıyor?
Çünkü her yerde karşımıza çıkıyor. En olmayacağını düşündüğünüz, alakasız olarak etiketleyebileceğiniz alanlar dahi pareto ilkesi orada size bakıyor.
Bir yazılım projesinde, hataların %20'si kullanıcı şikayetlerinin %80'ini üretir. Bir satış ekibinde, satıcıların %20'si cironun %80'ini kapatır. Kişisel ajandanızda, görevlerin sadece %20'si gerçek fark yaratıyor — geri kalanı sadece meşgul görünmemizi sağlıyor.
Bu dağılım kesin bir yasa değil. Bazen 70/30, bazen 90/10 olarak tezahür ediyor. Ama çıkarım sabit: çaba ile sonuç arasındaki ilişki nadiren eşit dağılımlıdır.
Zamanınızın %20'si Nerede?
Kendi ajandanıza dürüstçe bakın. Geçen hafta hangi üç eyleminiz gerçekten sonuç üretti?
Çoğu insanın cevabı şaşırtıcı derecede benzerdir:
- Kritik bir karar almak veya engelini kaldırmak
- Doğru kişiyle doğru zamanda konuşmak
- Uzun süredir ertelenen bir işi bitirmek
Geri kalan zamanın büyük kısmı ne oldu? Toplantılar. E-postalar. Tekrar eden durum güncellemeleri. Acil ama önemsiz istekler.
Uygulamak Neden Bu Kadar Zor?
Çünkü yüksek kaldıraçlı işler genellikle acil değildir.
Sistemi iyileştirmek, ekip içindeki bir sürtüşme noktasını konuşmak, bir sonraki çeyreğin önceliklerini düşünmek — bunların yarın sabah şeklinde bir hedef tarihi yoktur. Bu yüzden hep ötelenirler.
Buna karşılık düşük kaldıraçlı ama acil olan her şey — bekleyen bir e-posta, dolmak üzere olan bir Teams bildirimi — anında ilgi çekiyor.
Pratikte Nasıl Kullanmalıyız?
Her sabah kendime üç soru soruyorum:
- Bugün hangi tek eylem, sonraki 30 gün içinde en büyük farkı yaratır?
- Şu an takvimimde, gerçek değer üretmeyen ne var?
- Bugün "hayır" demem gereken şey ne?
Bu üç soru birlikte, gün içindeki enerjimizi yeniden şekillendirebilir. Mükemmel bir sistem değil. Zaten %100'e değil, doğru %20'yi bulmaya ihtiyacımız yok mu?
Pareto İlkesi bir formül değil, bir mercek. Doğru yere tutulduğunda, nerede durduğunuzu gösteriyor. Gerisi size kalıyor.